พิลาทิส คือ การออกกำลังกาย ที่ฝึกกล้ามเนื้อ แกนกลางลำตัว (core) ด้วยท่าช้า ๆ ที่ควบคุมได้ทุกจังหวะ และหายใจไปพร้อมการเคลื่อนไหว ไม่มีแรงกระแทก ทำบนเสื่อที่บ้านได้ (Mat Pilates) หรือฝึกบนเครื่อง Reformer ในสตูดิโอ ฝึกสัปดาห์ละ 2–3 ครั้ง ส่วนใหญ่จะยืนตรงขึ้น และ ปวดหลัง น้อยลงภายใน 6–8 สัปดาห์
บทความนี้ตอบครบในหน้าเดียวว่า พิลาทิส คืออะไร ใครควรเริ่ม ประโยชน์พิลาทิส ข้อไหนมีงานวิจัยรองรับ ท่าไหนต้องระวัง และพาเริ่มฝึกที่บ้าน ด้วย 9 ท่าพื้นฐาน กับตาราง 4 สัปดาห์
| คำถาม | คำตอบสั้น |
|---|---|
| พิลาทิส คืออะไร | การฝึก แกนกลางลำตัว ด้วยท่าช้าที่ควบคุมได้ คิดค้นโดย Joseph Pilates |
| เหมาะกับ | มือใหม่ คนนั่งทำงานนาน คน ปวดหลัง จากท่าทาง นักกีฬา ผู้สูงอายุ |
| ไม่เหมาะเป็นตัวหลัก | ลดน้ำหนัก และสร้างกล้ามให้ใหญ่ |
| ต้องมีอะไรบ้าง | เสื่อพิลาทิส หนาอย่างน้อย 6 มม. และพื้นที่ราว 2 x 1 เมตร |
| ฝึกบ่อยแค่ไหน | 2–3 ครั้งต่อสัปดาห์ ครั้งละ 30–45 นาที (มือใหม่เริ่มที่ 20 นาที) |
| เห็นผลเมื่อไหร่ | 2–3 สัปดาห์ รู้สึกว่าคุมหน้าท้องได้ 6–8 สัปดาห์ ท่าทางเปลี่ยน |
สารบัญ
ลองนึกภาพลำตัวเป็นเสาหลักของบ้าน ถ้าเสามั่นคง แขนขาจะขยับได้คล่อง โดยไม่ไปดึงหลัง พิลาทิส คือ การฝึกเสาหลักนี้ หรือที่เรียกว่า แกนกลางลำตัว ได้แก่ กล้ามเนื้อมัดลึกที่รัดรอบเอวเหมือนเข็มขัด กล้ามเนื้อเล็ก ๆ รอบกระดูกสันหลัง กะบังลม และกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกราน ซึ่ง Joseph Pilates เรียกบริเวณนี้ว่า powerhouse หรือศูนย์กลางพลังของร่างกาย
พิลาทิส ต่างจากเวทเทรนนิ่ง ตรงที่ไม่ได้เพิ่มน้ำหนักที่ยก แต่เพิ่มความยาก ด้วยการทำให้ช้าลง แม่นขึ้น และทรงตัวยากขึ้น ท่าพิลาทิส ส่วนใหญ่ทำแค่ 5–10 ครั้ง แต่ทุกครั้งต้องตั้งใจ
| ซิทอัพ / ครันช์ทั่วไป | พิลาทิส | |
|---|---|---|
| เป้าหมาย | งอลำตัวซ้ำ ๆ ให้หน้าท้องมัดนอกล้า | ให้ลำตัวนิ่งและมั่นคง ขณะแขนขาเคลื่อนไหว |
| กล้ามเนื้อที่ใช้ | หน้าท้องมัดนอก (six pack) และมักใช้คอช่วยดึง | แกนกลางลำตัว ทั้งวง (powerhouse) ทั้งมัดลึก หลัง และอุ้งเชิงกราน |
| การหายใจ | มักกลั้น หรือไม่ได้ใส่ใจ | กำหนดจังหวะหายใจทุกท่า |
| นับผลอย่างไร | จำนวนครั้ง | คุณภาพของแต่ละครั้ง 5–10 ครั้งก็พอ |
Joseph Pilates ชาวเยอรมัน (1883–1967) คิดระบบนี้ช่วงทศวรรษ 1920 และเรียกมันว่า Contrology หรือศาสตร์แห่งการควบคุม เครื่องอย่าง Cadillac มีต้นแบบจากการติดสปริงกับเตียงผู้ป่วย ช่วงสงครามโลกครั้งที่ 1 หลังเขาเสียชีวิต ลูกศิษย์นำไปสอนต่อ และเรียกกันตามชื่อผู้คิดว่า พิลาทิส
Pilates อ่านว่า พิ-ลา-ทิส ไม่มีคำแปล เพราะเป็นนามสกุลของ Joseph Pilates ผู้คิดค้น ที่เห็นสะกดว่า พิลาทีส พีลาทิส หรือ พิราทิส ก็คือสิ่งเดียวกัน ภาษาอังกฤษเขียนว่า Pilates มี s ท้ายเสมอ สรุปคือ พิลาทิส คือ ชื่อเรียกระบบการฝึกนี้ ไม่ใช่คำที่มีความหมายในตัว
สามอย่างนี้แก้ปัญหาคนละเรื่อง ดูจากเป้าหมายของคุณเป็นหลัก ถ้าสรุปในประโยคเดียว พิลาทิส คือ การฝึกให้ลำตัวมั่นคง ส่วน โยคะ เน้นความยืดหยุ่นและการผ่อนคลาย
| พิลาทิส | โยคะ | เวทเทรนนิ่ง | |
|---|---|---|---|
| ได้อะไรมากที่สุด | ลำตัวมั่นคง ท่าทางดี | ยืดหยุ่น ผ่อนคลาย | แข็งแรง กล้ามใหญ่ขึ้น |
| ลักษณะท่า | ขยับต่อเนื่อง ทำซ้ำไม่กี่ครั้ง | ค้างท่านาน | ยกน้ำหนักเป็นเซ็ต |
| การหายใจ | ให้ซี่โครงขยายออกด้านข้าง | หายใจลงท้อง | หายใจออกตอนออกแรง |
| ช่วยอาการ ปวดหลัง จากการนั่ง | ดีมาก | ดี | ดี ถ้าฟอร์มถูก |
| ลดน้ำหนัก | ช่วยทางอ้อม | ช่วยทางอ้อม | ช่วยมากกว่า |
ตารางที่ใช้ได้กับคนส่วนใหญ่ คือเวทเทรนนิ่ง 2 วัน พิลาทิส 2 วัน และคาร์ดิโอเบา 1 วันต่อสัปดาห์ ส่วนคนที่ชอบ โยคะ อยู่แล้ว ให้สลับ โยคะ 1 วัน กับ พิลาทิส 2 วันได้
พิลาทิส ปรับให้ง่ายหรือยากได้มาก จึงเหมาะกับคนเกือบทุกวัย กลุ่มที่ได้ประโยชน์ชัดที่สุดคือ
ถามแพทย์ก่อนเริ่ม ถ้าคุณมีข้อใดข้อหนึ่งนี้
ประโยชน์พิลาทิส ที่พูดกันทั่วไป มีน้ำหนักไม่เท่ากัน แยกตามระดับหลักฐานได้ดังนี้
| ประโยชน์ที่พูดถึง | ระดับหลักฐาน | สรุปตามจริง |
|---|---|---|
| ลดอาการ ปวดหลัง ส่วนล่างเรื้อรัง | งานทบทวนเชิงระบบ Cochrane (2015) | ลดปวดได้จริง แต่ไม่ได้ดีกว่าการออกกำลังกายแบบอื่นชัดเจน |
| การทรงตัวของผู้สูงอายุ | งานทบทวนเชิงระบบและ meta-analysis (2023) | ส่วนใหญ่ทรงตัวดีขึ้น โดยเฉพาะการทรงตัวขณะเคลื่อนไหว |
| ท่าทางดีขึ้น ยืดหยุ่นขึ้น | งานวิจัยขนาดเล็ก และประสบการณ์ของโค้ช | มักเห็นผลใน 6–8 สัปดาห์ แต่ต่างกันมากในแต่ละคน |
| ลดน้ำหนัก | ค่าพลังงานจาก Compendium | ใช้พลังงานราว 190 kcal ต่อชั่วโมง ช่วยได้ทางอ้อม ไม่ใช่วิธีหลัก |
| ลดพุงเฉพาะจุด หรือรักษาโรค | ไม่มีหลักฐานรองรับ | ไขมันไม่ได้ลดเฉพาะจุดที่ฝึก และ พิลาทิส ไม่ใช่การรักษาโรค |
อยากรู้ประโยชน์แต่ละข้อแบบละเอียด อ่าน ประโยชน์ของพิลาทิสที่งานวิจัยยืนยัน
ช่วย ลดน้ำหนัก ได้ทางอ้อม แต่ไม่ใช่เครื่องมือหลัก Mat Pilates หนึ่งชั่วโมง ใช้พลังงานราว 190 kcal สำหรับคนหนัก 65 กก. น้อยกว่าวิ่งเหยาะครึ่งชั่วโมง น้ำหนักจะลดหรือไม่ ขึ้นกับการกินเป็นหลัก
| กิจกรรม 1 ชั่วโมง (คน 65 กก.) | พลังงานโดยประมาณ |
|---|---|
| Mat Pilates (บนเสื่อ) | ราว 190 kcal |
| เวทเทรนนิ่งทั่วไป | ราว 230 kcal |
| เดินเร็ว | ราว 280–330 kcal |
| วิ่งเหยาะ 8 กม./ชม. | ราว 540 kcal |
ถ้าเป้าหมายคือ ลดน้ำหนัก ให้คุมอาหารเป็นตัวหลัก เพิ่มคาร์ดิโอ 2–3 วัน และใช้ พิลาทิส 2 วัน เพื่อให้หลังไม่เจ็บ และฝึกได้ต่อเนื่อง ส่วนเรื่องกล้ามท้องเป็นลอน ตัดสินที่เปอร์เซ็นต์ไขมัน ไม่ใช่จำนวนท่าที่ทำ
ส่วนใหญ่ไม่ใช่ หัวใจไม่ได้เต้นเร็วต่อเนื่อง แบบวิ่งหรือปั่นจักรยาน พิลาทิส คือ การฝึกความแข็งแรง จึงควรหาเวลาทำคาร์ดิโอแยก องค์การอนามัยโลกแนะนำ ให้ ออกกำลังกาย แบบคาร์ดิโอระดับปานกลาง 150–300 นาทีต่อสัปดาห์
แบ่งตามสิ่งที่ใช้ฝึกได้ 3 แบบ
| Mat Pilates | Reformer | Wall Pilates | |
|---|---|---|---|
| ลงทุน | เสื่อหลักร้อยถึงพันบาท | เครื่องหลักหมื่นขึ้นไป หรือจ่ายรายคลาส | ไม่ต้องซื้ออะไร |
| พื้นที่ | 1.8 x 0.7 เมตร | 2.4 x 0.8 เมตร บวกทางเดินรอบ | ผนังว่าง 1 เมตร |
| ความยาก | ปานกลางถึงยาก | ปรับได้ตั้งแต่ง่ายมาก จนยากมาก | ง่าย |
| เหมาะกับ | คนที่ฝึกเองได้สม่ำเสมอ | คนฟื้นฟูอาการบาดเจ็บ หรืออยากได้แรงต้าน | คนเพิ่งเริ่มมาก ๆ |
คำแนะนำ: ไม่เคย ออกกำลังกาย เลย เริ่มที่ Wall Pilates 2 สัปดาห์ แล้วย้ายลงเสื่อ เคย ออกกำลังกาย มาบ้าง เริ่มที่ Mat Pilates ได้เลย ส่วน Reformer จะคุ้มเมื่อต้องฟื้นฟูหลังบาดเจ็บ หรือฝึกจริงจังเกินสัปดาห์ละ 2 ครั้ง
นอกจากนี้ ยังมีการแบ่งตามสไตล์ครู ได้แก่ Classical Pilates ที่ทำตามลำดับท่าดั้งเดิม Contemporary Pilates ที่ปรับตามหลักกายภาพสมัยใหม่ ซึ่งสตูดิโอในไทยสอนมากที่สุด ส่วน Clinical Pilates คือ พิลาทิส ที่นักกายภาพใช้ฟื้นฟูผู้บาดเจ็บ
หัวใจของ พิลาทิส คือ การหายใจ และการคุมตำแหน่งเชิงกราน ถ้าข้ามสองข้อนี้ ท่าพิลาทิส ที่ทำจะกลายเป็นการใช้คอและต้นขาแทนหน้าท้อง ใช้เวลาฝึกไม่ถึง 5 นาที
พิลาทิส ไม่หายใจลงท้องแบบ โยคะ เพราะท้องที่ป่องออก แปลว่ากล้ามเนื้อหน้าท้องคลายตัว ให้ลมไปที่ซี่โครงด้านข้างและด้านหลังแทน เหมือนกางร่มออก
ระหว่างทำท่า ให้หายใจออกตอนออกแรง เช่น ตอนม้วนตัวขึ้น และห้ามกลั้นหายใจ ถ้าไม่แน่ใจ ให้นับเลขออกเสียง ถ้ายังพูดได้ แปลว่าคุณไม่ได้กลั้นหายใจ
นอนหงาย ชันเข่า วางสันมือที่กระดูกสะโพกด้านหน้า ปลายนิ้วที่กระดูกหัวหน่าว มือควรอยู่ในแนวราบ เหมือนวางแก้วน้ำบนท้อง แล้วน้ำไม่หก หลังส่วนล่างจะมีช่องว่างเล็ก ๆ พอสอดนิ้วได้ ไม่ใช่ทั้งฝ่ามือ นี่คือตำแหน่งเริ่มของ ท่าพิลาทิส แบบนอนเกือบทุกท่า
| หลัก | เช็กอย่างไร |
|---|---|
| จดจ่อ (Concentration) | บอกได้ทันที ว่ากำลังตึงที่กล้ามเนื้อมัดไหน |
| ควบคุม (Control) | หยุดกลางท่าได้ โดยตัวไม่ตกวูบ |
| เริ่มจากศูนย์กลาง (Centering) | เกร็ง แกนกลางลำตัว เบา ๆ ก่อน แล้วแขนขาค่อยขยับ |
| ต่อเนื่อง (Flow) | ขยับลื่น ไม่กระตุก |
| แม่นยำ (Precision) | ฟอร์มเริ่มเสียเมื่อไหร่ หยุดเมื่อนั้น |
| หายใจ (Breathing) | หายใจออกตอนออกแรง ไม่กลั้น |
ทั้ง 9 ท่าเป็น Mat Pilates ทำบน เสื่อพิลาทิส ผืนเดียว ทุกท่าเริ่มจากเกร็ง แกนกลางลำตัว เบา ๆ เรียงจากง่ายไปยาก ทำครบชุดใช้เวลาราว 20–25 นาที ทำช้า ๆ ทุกครั้ง ทำได้น้อยครั้ง แต่ถูกท่า ดีกว่าทำเยอะแต่เหวี่ยง
วิดีโอสาธิตคลาส Mat Pilates สำหรับมือใหม่ โดย Jessica Valant (ภาษาอังกฤษ ยาวราว 27 นาที) ท่าในวิดีโอ ไม่ได้ตรงกับ 9 ท่าในบทความทุกท่า ให้ใช้ดูจังหวะการหายใจ และการคุมลำตัว แล้วฝึกตามลำดับ 9 ท่าด้านล่าง
คุกเข่าบนเสื่อ วางมือข้างหน้า ทิ้งสะโพกลงหาส้นเท้า เหยียดแขนไปข้างหน้า จนตึงที่สะบัก ค้าง 20–30 วินาที ทำ 3 ครั้ง
ระวัง: เจ็บเข่า ให้วางหมอนใต้สะโพก
นั่งบนเสื่อ พับขาซ้ายราบกับพื้น ชันเข่าขวา แล้ววางเท้าขวาข้ามไปด้านนอกเข่าซ้าย มือขวายันพื้นด้านหลัง หายใจเข้ายืดตัวให้สูง หายใจออก แล้วบิดลำตัวไปทางขวา ค้าง 20–30 วินาที แล้วสลับข้าง ข้างละ 2 ครั้ง
ระวัง: บิดจากช่วงอก ไม่ใช่หมุนแค่คอ ถ้าหลังงอ ให้นั่งบนบล็อก
นั่งหลังตรง มือขวาวางที่ศีรษะด้านซ้าย เอียงศีรษะไปทางขวา จนตึงที่คอ ค้าง 30 วินาที แล้วสลับข้าง ข้างละ 2 ครั้ง
ระวัง: วางมือเฉย ๆ ห้ามดึง
นั่งเหยียดขาขวาไปข้างหน้า พับขาซ้าย ให้ฝ่าเท้าแตะต้นขาขวาด้านใน หลังตรง แล้วพับตัวจากสะโพก ไปหาปลายเท้าขวา มือจับหน้าแข้งหรือข้อเท้าตรงที่ถึง ค้าง 30 วินาที สลับข้าง ข้างละ 2 ครั้ง
ระวัง: อย่าโก่งหลังเพื่อเอื้อมให้ถึงเท้า ถ้าตึงมาก ให้งอเข่าเล็กน้อย หรือใช้ผ้าคล้องฝ่าเท้าช่วย
นอนหงาย ชันเข่า หายใจออก แล้วม้วนก้นกบขึ้นก่อน ยกหลังขึ้นทีละข้อ จนเป็นเส้นตรงจากไหล่ถึงเข่า หายใจเข้าค้างไว้ หายใจออก แล้วม้วนลงทีละข้อ 10 ครั้ง 2 เซ็ต
ระวัง: ตึงหลังล่าง แปลว่ายกสูงเกิน
นอนหงาย ยกขางอเข่า 90 องศา ศีรษะวางพื้น ปั๊มแขนขึ้นลงเล็ก ๆ ข้างลำตัว หายใจเข้า 5 จังหวะ ออก 5 จังหวะ ทำ 10 รอบ คล่องแล้ว ค่อยยกศีรษะขึ้น
ระวัง: ปวดคอ ให้วางศีรษะไว้กับพื้นต่อไปก่อน
นอนหงาย ยกศีรษะและไหล่ขึ้นเล็กน้อย ดึงเข่าข้างหนึ่งเข้าหาอก อีกข้างเหยียดออก แล้วสลับขาช้า ๆ หายใจออกทุกครั้งที่สลับ ข้างละ 8 ครั้ง
ระวัง: หลังแอ่นลอย ให้เหยียดขาสูงขึ้น
นอนหงาย มือประสานท้ายทอย ยกขางอ 90 องศา ยกไหล่ขึ้น เหยียดขาข้างหนึ่ง พร้อมบิดไหล่ฝั่งตรงข้าม เข้าหาเข่าที่งอ สลับข้าง ข้างละ 8 ครั้ง
ระวัง: บิดจากซี่โครง ไม่ใช่เอาศอกพาไป ศอกกางไว้ตลอด
นั่งตะแคง มือยันพื้นใต้ไหล่ ขาเหยียดวางเท้าซ้อนกัน หายใจออก แล้วดันสะโพกขึ้น จนลำตัวเป็นเส้นตรง ยกแขนบนขึ้นฟ้า ค้าง 2 วินาที แล้วลดลงช้า ๆ ข้างละ 5 ครั้ง มือใหม่ให้งอเข่าล่างแตะพื้นไว้ ช่วยรับน้ำหนัก
ระวัง: เจ็บข้อมือ ให้ค้ำด้วยศอกแทน
พิลาทิส คือ การออกกำลังกายที่ปลอดภัยสำหรับคนส่วนใหญ่ แต่ ท่าพิลาทิส ที่งอลำตัวพร้อมยกศีรษะ หรืองอพร้อมบิด จะลงแรงที่กระดูกสันหลังมากที่สุด คนที่มีข้อจำกัดด้านล่าง ให้ปรับหรือข้ามท่านั้นไปก่อน
| ท่า | ระดับ | ควรเลี่ยง หรือปรับ ถ้า |
|---|---|---|
| 1. ยืดหลังส่วนบน | ง่าย | เจ็บเข่า ให้วางหมอนใต้สะโพก |
| 2. Spinal Twist | ง่าย | กระดูกพรุน หรือหมอนรองกระดูกช่วงที่ยังปวด ให้บิดแค่ครึ่งทาง หรือข้าม |
| 3. ยืดคอ | ง่าย | มีอาการชาร้าวลงแขน ให้หยุด และพบแพทย์ |
| 4. Hamstring Stretch | ง่าย | ปวดร้าวลงขา ให้งอเข่า และไม่พับตัวลึก |
| 5. Pelvic Curl | ง่าย | ทำได้เกือบทุกคน ถ้าตึงหลังล่าง ให้ยกต่ำลง |
| 6. The Hundred | ปานกลาง | ปวดคอ กระดูกพรุน หรือกล้ามเนื้อหน้าท้องแยก ให้วางศีรษะไว้กับพื้น |
| 7. Single Leg Stretch | ปานกลาง | เหมือนท่า 6 และถ้าหลังแอ่น ให้เหยียดขาสูงขึ้น |
| 8. Criss-Cross | ปานกลางถึงยาก | กระดูกพรุน หมอนรองกระดูก หรือกล้ามเนื้อหน้าท้องแยก ให้ข้าม เพราะงอพร้อมบิด |
| 9. Side Bend | ปานกลาง | เจ็บข้อมือหรือไหล่ ให้ค้ำศอก และงอเข่าล่าง |
ทำครบ 9 ท่าพิลาทิส ได้โดยไม่ปวดคอแล้ว ค่อยเพิ่มท่าแพลงก์ สัปดาห์ละ 2 ครั้ง
เพิ่มความยากทีละอย่าง สัปดาห์แรกอย่ารีบ เน้นการหายใจให้ถูก วันที่ไม่ได้ฝึก ให้เดิน 20 นาที หรือยืดเบา ๆ ถ้าท่านอนยังยากเกินไป Wall Pilates คือ ทางเริ่มที่ง่ายกว่า ให้ทำ 1 สัปดาห์ก่อน แล้วค่อยเริ่มตารางนี้ ตัวเลขในตารางคือ ลำดับ ท่าพิลาทิส ด้านบน
| สัปดาห์ | วัน | ทำอะไร | เวลา |
|---|---|---|---|
| 1 | จ. พ. ศ. | หายใจ 10 รอบ, หาเชิงกรานเป็นกลาง, ท่า 1, 3, 5 | 20 นาที |
| 2 | จ. พ. ศ. | เพิ่มท่า 2, 4, 6 | 25 นาที |
| 3 | จ. พ. ศ. ส. | เพิ่มท่า 7, 9 พักระหว่างท่า 30 วินาที | 30 นาที |
| 4 | จ. พ. ศ. ส. | เพิ่มท่า 8 แล้วทำครบ 9 ท่าต่อเนื่อง 2 รอบ พักกลาง 90 วินาที | 35 นาที |
หลังคลอด ให้งดท่า 6–8 จนกว่าแพทย์อนุญาต และตรวจแล้วว่า ไม่มีภาวะกล้ามเนื้อหน้าท้องแยก ระหว่างนี้ ให้ทำแค่การหายใจ กับท่า 5 แบบเบา ๆ
ถ้าทำ ท่าพิลาทิส ท่าไหนได้ครบ โดยฟอร์มไม่เสีย 2 ครั้งติดกัน ท่านั้นง่ายไปแล้ว ให้เพิ่มความยากทีละอย่าง ครั้งละ 2 สัปดาห์ อย่าเพิ่มด้วยการทำจำนวนครั้งมากขึ้นอย่างเดียว
| วิธีเพิ่มความยาก | ตัวอย่าง |
|---|---|
| เหยียดแขนขาให้ไกลตัวขึ้น | The Hundred จากงอเข่า เป็นเหยียดขาเฉียง 45 องศา |
| ทำให้ช้าลง | Pelvic Curl ขึ้น 4 วินาที ลง 4 วินาที |
| ลดจุดที่แตะพื้น | Pelvic Curl แบบยกขาข้างหนึ่ง |
| เพิ่มแรงต้าน | ใช้ยางยืด ห่วงพิลาทิส หรือย้ายไปฝึกบน Reformer |
ฝึกแล้วไม่ก้าวหน้า ให้ดูก่อนว่าฝึกได้ครบตามแผนกี่ครั้ง ถ้าทำได้ไม่ถึง 70% ปัญหาไม่ได้อยู่ที่ท่าง่ายเกินไป แต่เป็นเพราะฝึกไม่สม่ำเสมอ ให้ลดเหลือสัปดาห์ละ 2 ครั้ง แล้วทำให้ครบทุกครั้ง อยากเพิ่มวันฝึกที่บ้าน ใช้บอดี้เวทแบบไม่ใช้อุปกรณ์ สลับวันได้
สัญญาณที่ชัดที่สุดว่าทำผิด คือวันรุ่งขึ้น เมื่อยคอหรือต้นขาด้านหน้า มากกว่าหน้าท้อง แปลว่าร่างกายใช้กล้ามเนื้ออื่น ทำงานแทน แกนกลางลำตัว
| อาการ | สาเหตุ | แก้อย่างไร |
|---|---|---|
| ปวดคอ | ใช้คอดึงศีรษะขึ้น | วางศีรษะกับพื้น หรือมือประคองท้ายทอย นึกว่ามีลูกส้มอยู่ใต้คาง |
| ไหล่ยกชิดหู | หน้าท้องไม่ทำงาน | กดสะบักลงก่อนเริ่ม ยกศีรษะแค่ครึ่งทาง |
| หลังส่วนล่างแอ่นลอย | ขาต่ำเกินกว่าที่ท้องคุมได้ | งอเข่ามากขึ้น หรือยกขาสูงขึ้น |
| เมื่อยต้นขาด้านหน้า | ใช้ต้นขายกขาแทนท้อง | ลดช่วงการเคลื่อนไหวลงครึ่งหนึ่ง |
| หายใจไม่ทัน | ทำเร็วเกินไป หรือกลั้นหายใจ | ทำช้าลง นับออกเสียง |
| ก้นกบ หรือกระดูกสันหลังเจ็บตอนนอน | เสื่อบางเกิน | ใช้ เสื่อพิลาทิส หนาอย่างน้อย 6 มม. ถ้าทำท่ากลิ้งตัว ใช้ 10 มม. ขึ้นไป |
อย่าดูแค่ตาชั่ง วัด 3 อย่างนี้ทุก 4 สัปดาห์ ภายใน 8 สัปดาห์ ควรเห็นอย่างน้อยหนึ่งข้อดีขึ้น
ได้ และช่วยให้ไม่ตึงสะสมระหว่างวัน แบ่งทำ 3 ช่วง ทำในที่ทำงานได้ โดยไม่ต้องเปลี่ยนชุด
| ช่วง | ทำอะไร | เวลา |
|---|---|---|
| ก่อนเริ่มงาน | หายใจแบบซี่โครงขยาย 10 รอบ และยืดอกที่ขอบประตู 2 ครั้ง | 3 นาที |
| พักกลางวัน | ยืดสะโพกด้านหน้า ข้างละ 40 วินาที และบิดลำตัวท่านั่ง ข้างละ 8 ครั้ง | 4 นาที |
| ก่อนเลิกงาน | ยืดคอ ข้างละ 30 วินาที และบีบสะบักเข้าหากัน 12 ครั้ง | 3 นาที |
10 นาทีนี้ ช่วยประคองอาการ แต่ถ้าจะแก้ที่ต้นเหตุ ควรฝึก พิลาทิส เต็มชุดเพิ่มอีกสัปดาห์ละ 2 ครั้ง ถ้า ปวดหลัง เรื้อรังมานาน อ่าน ท่าบริหารหลังป้องกันออฟฟิศซินโดรม และลองปรับความสูงโต๊ะกับจอร่วมด้วย
เริ่มต้นมีแค่ เสื่อพิลาทิส ดี ๆ ผืนเดียวก็พอ ส่วนอุปกรณ์พิลาทิสอื่น ค่อยซื้อเพิ่มตอนที่ท่าพื้นฐานเริ่มง่ายเกินไป และเครื่อง Reformer ค่อยพิจารณาเมื่อฝึกสม่ำเสมอแล้ว
| เสื่อพิลาทิส | เสื่อโยคะ | |
|---|---|---|
| ความหนา | 8–15 มม. | 3–6 มม. |
| จุดเด่น | รองกระดูกสันหลัง ตอนนอนและกลิ้ง | ยึดเกาะดีในท่ายืน |
| ใช้แทนกันได้ไหม | ได้ แต่ท่ายืนจะทรงตัวยากขึ้น | เสื่อ 6 มม. ใช้ฝึก 9 ท่าในบทความนี้ได้ แต่ท่ากลิ้งตัว ควรใช้เสื่อ 10 มม. ขึ้นไป หรือซ้อน 2 ผืน |
เรื่องวัสดุ ถ้าใช้ที่บ้าน TPE เบา ยึดเกาะดี และไม่มีกลิ่น ตัวอย่างคือ เสื่อ TPE ส่วน NBR นุ่ม ราคาถูก แต่ยุบเร็ว ถ้าเลือก PVC ให้ดูว่าระบุว่า ไม่มีสารพทาเลต (phthalate-free) เช่น เสื่อ Eco PVC เปรียบเทียบแบบละเอียดได้ใน วิธีเลือกเสื่อโยคะและพิลาทิส
| อุปกรณ์ | ช่วยอะไร | ซื้อเมื่อไหร่ |
|---|---|---|
| บล็อกโยคะ | รองสะโพกหรือศีรษะ สำหรับคนตัวแข็ง | ตั้งแต่เริ่ม ถ้านั่งหลังตรงลำบาก |
| ยางยืดแรงต้าน / ห่วงพิลาทิส | เพิ่มแรงต้านเบา ๆ | หลัง 4 สัปดาห์ |
| โฟมโรลเลอร์ | ฝึกทรงตัว และคลายกล้ามเนื้อหลังฝึก | หลัง 4 สัปดาห์ |
| Bosu ball | พื้นไม่นิ่ง ทำให้ทรงตัวยากขึ้น | หลัง 8 สัปดาห์ |
| สเต็ป | วางเท้าให้สูงขึ้น เพื่อเปลี่ยนมุมของท่า | อยากให้ท่ายากขึ้น โดยยังไม่ซื้อเครื่อง |
ดูอุปกรณ์สำหรับฝึก Mat Pilates ทั้งหมดได้ที่หมวด อุปกรณ์โยคะและพิลาทิส
คุ้ม ถ้าคุณฝึกบน เสื่อพิลาทิส จนพื้นฐานแน่นแล้ว และตั้งใจฝึกสม่ำเสมอเกินสัปดาห์ละ 2 ครั้ง เพราะเข้าคลาส Reformer สัปดาห์ละ 2 ครั้ง มีค่าใช้จ่ายราว 6,000–12,000 บาทต่อเดือน ก่อนซื้อเครื่อง ให้ดู 3 เรื่องนี้
ถ้าวางเครื่องบนกระเบื้องหรือลามิเนต ควรปูแผ่นยางปูพื้นไว้ใต้เครื่อง เพื่อกันลื่น และกันพื้นเป็นรอย มีเครื่องแล้ว อยากได้โปรแกรมฝึก ลองดู 10 ท่า Reformer สำหรับขาและหน้าท้อง
ไม่แน่ใจว่าห้องคุณวางเครื่อง Reformer ได้ไหม หรือควรเริ่มจากเสื่อก่อน ส่งขนาดห้องกับเป้าหมายมา ทีมงานช่วยดูให้ฟรี
พิลาทิส คือ ทักษะที่ฝึกเองที่บ้านได้ผล ถ้าคุณถ่ายวิดีโอตัวเองไว้ดูฟอร์ม สัปดาห์ละครั้ง แต่ควรไปเรียนกับครูที่ผ่านการอบรม ถ้าคุณ
| แบบ | ค่าใช้จ่ายโดยประมาณ (กรุงเทพฯ) |
|---|---|
| คลาสกลุ่ม Mat Pilates | 400–800 บาท/ครั้ง |
| คลาสกลุ่ม Reformer | 800–1,500 บาท/ครั้ง |
| คลาสส่วนตัว | 1,500–3,500 บาท/ครั้ง |
| ฝึกเองที่บ้าน | เสื่อหลักร้อยถึงพัน หรือเครื่องหลักหมื่น จ่ายครั้งเดียว |
ราคาแต่ละสตูดิโอไม่เท่ากัน ทางที่หลายคนเลือก คือเรียนกับครู 3–5 ครั้ง เพื่อให้ได้ฟอร์มที่ถูก แล้วกลับมาฝึกเองที่บ้าน
ฝึกครบ 4 สัปดาห์แล้วท่าเริ่มง่าย หรือนอนบนเสื่อแล้วเจ็บหลัง เสื่อหนาขึ้นกับยางยืดช่วยได้ทันที และถ้าฝึกเกินสัปดาห์ละ 2 ครั้ง เครื่อง Reformer ที่บ้าน คุ้มกว่าจ่ายคลาสในระยะยาว
พิลาทิส คือ การออกกำลังกาย แบบฝึกความแข็งแรงและการควบคุมร่างกาย เน้น แกนกลางลำตัว ท่าช้าและหายใจไปพร้อมการเคลื่อนไหว ไม่ใช่กีฬาแข่งขัน และไม่ใช่คาร์ดิโอ
Mat Pilates คือ การฝึกบนเสื่อด้วยน้ำหนักตัว ทำที่บ้านได้ทันที ส่วน Reformer ใช้เครื่องที่มีสปริง ช่วยพยุงหรือเพิ่มแรงต้าน ปรับความยากได้ละเอียดกว่า แต่ต้องลงทุนและใช้พื้นที่มากกว่า
ไม่มีอันไหนดีกว่า ขึ้นกับเป้าหมาย พิลาทิส เหมาะกับคนที่อยากให้ลำตัวมั่นคง และแก้ ปวดหลัง จากการนั่งนาน ส่วน โยคะ เหมาะกับคนที่อยากยืดหยุ่นและผ่อนคลายมากกว่า ฝึกทั้งสองอย่างสลับวันกันได้
สัปดาห์ละ 2–3 ครั้ง ครั้งละ 30–45 นาที หรือประมาณ 8–12 ครั้งต่อเดือน
ชุดสั้น 10–15 นาที ที่เน้นการหายใจและการยืด ทำได้ทุกวัน แต่ชุดเต็มควรพักอย่างน้อย 1 วันระหว่างครั้ง
ได้ มีแค่ เสื่อพิลาทิส ผืนเดียว เริ่มจาก ท่าพิลาทิส พื้นฐาน หรือใช้ผนังช่วย และถ่ายวิดีโอตัวเองจากด้านข้าง เพื่อเช็กว่าหลังแอ่นหรือไหล่ยกหรือไม่
ถ้าปวดตึงจากการนั่งนาน เล่นได้และมักดีขึ้น แต่ถ้าปวดร้าวลงขา ชา หรือปวดจนตื่นกลางดึก ให้พบแพทย์ก่อน
หลังแพทย์ตรวจและอนุญาต ซึ่งมักเป็นหลัง 6 สัปดาห์ สำหรับคลอดธรรมชาติ และนานกว่านั้นสำหรับผ่าคลอด ให้เริ่มจากการหายใจ และท่าเบา ๆ ก่อน
มือใหม่ไม่จำเป็น เสื่อพิลาทิส ผืนเดียวก็ฝึกได้ เครื่องจะคุ้ม เมื่อคุณฝึกสม่ำเสมอเกินสัปดาห์ละ 2 ครั้ง หรือต้องฟื้นฟูหลังบาดเจ็บ
ไม่ต้อง เท้าเปล่าช่วยให้ทรงตัวได้ดีกว่า ถ้าพื้นลื่นหรือเย็น ให้ใส่ถุงเท้ากันลื่น
Login and Registration Form