ติดต่อเจ้าหน้าที่
สลับเส้นทาง
รถเข็นของฉัน 0

พิลาทิส (Pilates) คืออะไร หลัก 6 ข้อ การหายใจ ท่าฝึก และตารางเริ่มต้น 4 สัปดาห์

พิลาทิส (Pilates) คืออะไร หลัก 6 ข้อ การหายใจ ท่าฝึก และตารางเริ่มต้น 4 สัปดาห์
อยากเริ่มพิลาทิสที่บ้าน แต่ไม่แน่ใจว่าควรเริ่มจากอะไร ปรึกษาทีมงานฟรี

พิลาทิส คือ การออกกำลังกาย ที่ฝึกกล้ามเนื้อ แกนกลางลำตัว (core) ด้วยท่าช้า ๆ ที่ควบคุมได้ทุกจังหวะ และหายใจไปพร้อมการเคลื่อนไหว ไม่มีแรงกระแทก ทำบนเสื่อที่บ้านได้ (Mat Pilates) หรือฝึกบนเครื่อง Reformer ในสตูดิโอ ฝึกสัปดาห์ละ 2–3 ครั้ง ส่วนใหญ่จะยืนตรงขึ้น และ ปวดหลัง น้อยลงภายใน 6–8 สัปดาห์

บทความนี้ตอบครบในหน้าเดียวว่า พิลาทิส คืออะไร ใครควรเริ่ม ประโยชน์พิลาทิส ข้อไหนมีงานวิจัยรองรับ ท่าไหนต้องระวัง และพาเริ่มฝึกที่บ้าน ด้วย 9 ท่าพื้นฐาน กับตาราง 4 สัปดาห์

คำถามคำตอบสั้น
พิลาทิส คืออะไรการฝึก แกนกลางลำตัว ด้วยท่าช้าที่ควบคุมได้ คิดค้นโดย Joseph Pilates
เหมาะกับมือใหม่ คนนั่งทำงานนาน คน ปวดหลัง จากท่าทาง นักกีฬา ผู้สูงอายุ
ไม่เหมาะเป็นตัวหลักลดน้ำหนัก และสร้างกล้ามให้ใหญ่
ต้องมีอะไรบ้างเสื่อพิลาทิส หนาอย่างน้อย 6 มม. และพื้นที่ราว 2 x 1 เมตร
ฝึกบ่อยแค่ไหน2–3 ครั้งต่อสัปดาห์ ครั้งละ 30–45 นาที (มือใหม่เริ่มที่ 20 นาที)
เห็นผลเมื่อไหร่2–3 สัปดาห์ รู้สึกว่าคุมหน้าท้องได้ 6–8 สัปดาห์ ท่าทางเปลี่ยน
พิลาทิส (Pilates) คือ การฝึกกล้ามเนื้อแกนกลางลำตัวด้วยท่าช้าที่ควบคุมได้และลมหายใจ

พิลาทิส คืออะไร ฝึกอะไรในร่างกาย

ลองนึกภาพลำตัวเป็นเสาหลักของบ้าน ถ้าเสามั่นคง แขนขาจะขยับได้คล่อง โดยไม่ไปดึงหลัง พิลาทิส คือ การฝึกเสาหลักนี้ หรือที่เรียกว่า แกนกลางลำตัว ได้แก่ กล้ามเนื้อมัดลึกที่รัดรอบเอวเหมือนเข็มขัด กล้ามเนื้อเล็ก ๆ รอบกระดูกสันหลัง กะบังลม และกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกราน ซึ่ง Joseph Pilates เรียกบริเวณนี้ว่า powerhouse หรือศูนย์กลางพลังของร่างกาย

พิลาทิส ต่างจากเวทเทรนนิ่ง ตรงที่ไม่ได้เพิ่มน้ำหนักที่ยก แต่เพิ่มความยาก ด้วยการทำให้ช้าลง แม่นขึ้น และทรงตัวยากขึ้น ท่าพิลาทิส ส่วนใหญ่ทำแค่ 5–10 ครั้ง แต่ทุกครั้งต้องตั้งใจ

ต่างจากการบริหารหน้าท้องทั่วไปอย่างไร

ซิทอัพ / ครันช์ทั่วไปพิลาทิส
เป้าหมายงอลำตัวซ้ำ ๆ ให้หน้าท้องมัดนอกล้าให้ลำตัวนิ่งและมั่นคง ขณะแขนขาเคลื่อนไหว
กล้ามเนื้อที่ใช้หน้าท้องมัดนอก (six pack) และมักใช้คอช่วยดึงแกนกลางลำตัว ทั้งวง (powerhouse) ทั้งมัดลึก หลัง และอุ้งเชิงกราน
การหายใจมักกลั้น หรือไม่ได้ใส่ใจกำหนดจังหวะหายใจทุกท่า
นับผลอย่างไรจำนวนครั้งคุณภาพของแต่ละครั้ง 5–10 ครั้งก็พอ

มาจากไหน

Joseph Pilates ชาวเยอรมัน (1883–1967) คิดระบบนี้ช่วงทศวรรษ 1920 และเรียกมันว่า Contrology หรือศาสตร์แห่งการควบคุม เครื่องอย่าง Cadillac มีต้นแบบจากการติดสปริงกับเตียงผู้ป่วย ช่วงสงครามโลกครั้งที่ 1 หลังเขาเสียชีวิต ลูกศิษย์นำไปสอนต่อ และเรียกกันตามชื่อผู้คิดว่า พิลาทิส

Pilates ภาษาอังกฤษ อ่านว่าอะไร แปลว่าอะไร

Pilates อ่านว่า พิ-ลา-ทิส ไม่มีคำแปล เพราะเป็นนามสกุลของ Joseph Pilates ผู้คิดค้น ที่เห็นสะกดว่า พิลาทีส พีลาทิส หรือ พิราทิส ก็คือสิ่งเดียวกัน ภาษาอังกฤษเขียนว่า Pilates มี s ท้ายเสมอ สรุปคือ พิลาทิส คือ ชื่อเรียกระบบการฝึกนี้ ไม่ใช่คำที่มีความหมายในตัว

พิลาทิส ต่างจาก โยคะ และเวทเทรนนิ่งอย่างไร

สามอย่างนี้แก้ปัญหาคนละเรื่อง ดูจากเป้าหมายของคุณเป็นหลัก ถ้าสรุปในประโยคเดียว พิลาทิส คือ การฝึกให้ลำตัวมั่นคง ส่วน โยคะ เน้นความยืดหยุ่นและการผ่อนคลาย

พิลาทิสโยคะเวทเทรนนิ่ง
ได้อะไรมากที่สุดลำตัวมั่นคง ท่าทางดียืดหยุ่น ผ่อนคลายแข็งแรง กล้ามใหญ่ขึ้น
ลักษณะท่าขยับต่อเนื่อง ทำซ้ำไม่กี่ครั้งค้างท่านานยกน้ำหนักเป็นเซ็ต
การหายใจให้ซี่โครงขยายออกด้านข้างหายใจลงท้องหายใจออกตอนออกแรง
ช่วยอาการ ปวดหลัง จากการนั่งดีมากดีดี ถ้าฟอร์มถูก
ลดน้ำหนักช่วยทางอ้อมช่วยทางอ้อมช่วยมากกว่า
  • ปวดหลัง เพราะนั่งนาน เริ่มที่ พิลาทิส
  • ตัวแข็ง ก้มแตะเท้าไม่ถึง เริ่มที่ โยคะ ลองดู 15 ท่าโยคะพื้นฐานที่บ้าน
  • อยาก ลดน้ำหนัก หรือหุ่นเปลี่ยน เริ่มที่เวทเทรนนิ่ง กับการคุมอาหาร แล้วใช้ พิลาทิส เสริม

ตารางที่ใช้ได้กับคนส่วนใหญ่ คือเวทเทรนนิ่ง 2 วัน พิลาทิส 2 วัน และคาร์ดิโอเบา 1 วันต่อสัปดาห์ ส่วนคนที่ชอบ โยคะ อยู่แล้ว ให้สลับ โยคะ 1 วัน กับ พิลาทิส 2 วันได้

พิลาทิส เหมาะกับใคร และใครควรถามแพทย์ก่อน

พิลาทิส ปรับให้ง่ายหรือยากได้มาก จึงเหมาะกับคนเกือบทุกวัย กลุ่มที่ได้ประโยชน์ชัดที่สุดคือ

  • มือใหม่ที่กลัวบาดเจ็บ เพราะไม่มีการกระโดด หรือยกของหนัก
  • คนนั่งทำงานวันละหลายชั่วโมง ปวดหลัง ตึงบ่า คอยื่น
  • นักวิ่ง คนเล่นเวท นักกอล์ฟ ที่อยากให้ แกนกลางลำตัว มั่นคงขึ้นตอนเล่นกีฬา
  • ผู้สูงอายุ ที่อยากทรงตัวดีขึ้น และลดความเสี่ยงหกล้ม

ถามแพทย์ก่อนเริ่ม ถ้าคุณมีข้อใดข้อหนึ่งนี้

  • ปวดหลัง ร้าวลงขา หรือขาชา
  • หมอนรองกระดูกเคลื่อน ช่วงที่ยังปวดมาก
  • เพิ่งผ่าตัดกระดูกสันหลัง
  • กระดูกพรุน
  • ตั้งครรภ์ หรือเพิ่งคลอด (อ่าน คู่มือออกกำลังกายหลังคลอด)
  • ความดันสูงที่ยังคุมไม่ได้

ประโยชน์พิลาทิส ช่วยอะไรได้บ้าง และ ลดน้ำหนัก ได้ไหม

สิ่งที่ได้จริง

  • ปวดหลัง ส่วนล่างน้อยลง งานทบทวนของ Cochrane (2015) พบว่า ช่วยลดความปวดในคนปวดหลังเรื้อรังได้ แต่ไม่ได้ดีกว่าการออกกำลังกายแบบอื่นอย่างชัดเจน
  • ท่าทางดีขึ้น ไหล่ไม่ห่อ คอไม่ยื่น มักเป็นสิ่งแรกที่คนรอบตัวสังเกตเห็น
  • ยืดหยุ่นและทรงตัวดีขึ้น เพราะหลายท่ายืดไปพร้อมกับออกแรง
  • ใช้ร่างกายถูกท่าขึ้น ทั้งตอนยกของ วิ่ง หรือเล่นเวท เพราะ แกนกลางลำตัว ทำงานก่อนแขนขา

ข้อไหนมีหลักฐาน ข้อไหนยังไม่มี

ประโยชน์พิลาทิส ที่พูดกันทั่วไป มีน้ำหนักไม่เท่ากัน แยกตามระดับหลักฐานได้ดังนี้

ประโยชน์ที่พูดถึงระดับหลักฐานสรุปตามจริง
ลดอาการ ปวดหลัง ส่วนล่างเรื้อรังงานทบทวนเชิงระบบ Cochrane (2015)ลดปวดได้จริง แต่ไม่ได้ดีกว่าการออกกำลังกายแบบอื่นชัดเจน
การทรงตัวของผู้สูงอายุงานทบทวนเชิงระบบและ meta-analysis (2023)ส่วนใหญ่ทรงตัวดีขึ้น โดยเฉพาะการทรงตัวขณะเคลื่อนไหว
ท่าทางดีขึ้น ยืดหยุ่นขึ้นงานวิจัยขนาดเล็ก และประสบการณ์ของโค้ชมักเห็นผลใน 6–8 สัปดาห์ แต่ต่างกันมากในแต่ละคน
ลดน้ำหนักค่าพลังงานจาก Compendiumใช้พลังงานราว 190 kcal ต่อชั่วโมง ช่วยได้ทางอ้อม ไม่ใช่วิธีหลัก
ลดพุงเฉพาะจุด หรือรักษาโรคไม่มีหลักฐานรองรับไขมันไม่ได้ลดเฉพาะจุดที่ฝึก และ พิลาทิส ไม่ใช่การรักษาโรค

อยากรู้ประโยชน์แต่ละข้อแบบละเอียด อ่าน ประโยชน์ของพิลาทิสที่งานวิจัยยืนยัน

ลดน้ำหนัก ได้ไหม

ช่วย ลดน้ำหนัก ได้ทางอ้อม แต่ไม่ใช่เครื่องมือหลัก Mat Pilates หนึ่งชั่วโมง ใช้พลังงานราว 190 kcal สำหรับคนหนัก 65 กก. น้อยกว่าวิ่งเหยาะครึ่งชั่วโมง น้ำหนักจะลดหรือไม่ ขึ้นกับการกินเป็นหลัก

กิจกรรม 1 ชั่วโมง (คน 65 กก.)พลังงานโดยประมาณ
Mat Pilates (บนเสื่อ)ราว 190 kcal
เวทเทรนนิ่งทั่วไปราว 230 kcal
เดินเร็วราว 280–330 kcal
วิ่งเหยาะ 8 กม./ชม.ราว 540 kcal

ถ้าเป้าหมายคือ ลดน้ำหนัก ให้คุมอาหารเป็นตัวหลัก เพิ่มคาร์ดิโอ 2–3 วัน และใช้ พิลาทิส 2 วัน เพื่อให้หลังไม่เจ็บ และฝึกได้ต่อเนื่อง ส่วนเรื่องกล้ามท้องเป็นลอน ตัดสินที่เปอร์เซ็นต์ไขมัน ไม่ใช่จำนวนท่าที่ทำ

เป็นคาร์ดิโอไหม

ส่วนใหญ่ไม่ใช่ หัวใจไม่ได้เต้นเร็วต่อเนื่อง แบบวิ่งหรือปั่นจักรยาน พิลาทิส คือ การฝึกความแข็งแรง จึงควรหาเวลาทำคาร์ดิโอแยก องค์การอนามัยโลกแนะนำ ให้ ออกกำลังกาย แบบคาร์ดิโอระดับปานกลาง 150–300 นาทีต่อสัปดาห์

พิลาทิส มีกี่แบบ มือใหม่ควรเริ่มแบบไหน

แบ่งตามสิ่งที่ใช้ฝึกได้ 3 แบบ

  • Mat Pilates คือ การฝึกบนเสื่อด้วยน้ำหนักตัว ถูกที่สุด ทำที่บ้านได้ทันที แต่ไม่มีอะไรช่วยพยุง จึงยากกว่าที่คิด
  • Reformer Pilates คือ การฝึกบนเครื่อง ที่เป็นแคร่เลื่อนติดสปริง สปริงช่วยพยุง หรือเพิ่มแรงต้านได้ ปรับได้ละเอียด ดูรายละเอียดใน Reformer Pilates คืออะไร
  • Wall Pilates คือ การใช้ผนังช่วยบอกว่าหลังแอ่น หรือไหล่ห่อ ง่ายที่สุดสำหรับคนเพิ่งเริ่ม มีโปรแกรมให้ทำตามใน Wall Pilates 28 วัน
mat pilates ฝึกพิลาทิสบนเสื่อที่บ้าน
เครดิตภาพ: www.freepik.com

Mat Pilates vs Reformer vs Wall Pilates

Mat PilatesReformerWall Pilates
ลงทุนเสื่อหลักร้อยถึงพันบาทเครื่องหลักหมื่นขึ้นไป หรือจ่ายรายคลาสไม่ต้องซื้ออะไร
พื้นที่1.8 x 0.7 เมตร2.4 x 0.8 เมตร บวกทางเดินรอบผนังว่าง 1 เมตร
ความยากปานกลางถึงยากปรับได้ตั้งแต่ง่ายมาก จนยากมากง่าย
เหมาะกับคนที่ฝึกเองได้สม่ำเสมอคนฟื้นฟูอาการบาดเจ็บ หรืออยากได้แรงต้านคนเพิ่งเริ่มมาก ๆ

คำแนะนำ: ไม่เคย ออกกำลังกาย เลย เริ่มที่ Wall Pilates 2 สัปดาห์ แล้วย้ายลงเสื่อ เคย ออกกำลังกาย มาบ้าง เริ่มที่ Mat Pilates ได้เลย ส่วน Reformer จะคุ้มเมื่อต้องฟื้นฟูหลังบาดเจ็บ หรือฝึกจริงจังเกินสัปดาห์ละ 2 ครั้ง

นอกจากนี้ ยังมีการแบ่งตามสไตล์ครู ได้แก่ Classical Pilates ที่ทำตามลำดับท่าดั้งเดิม Contemporary Pilates ที่ปรับตามหลักกายภาพสมัยใหม่ ซึ่งสตูดิโอในไทยสอนมากที่สุด ส่วน Clinical Pilates คือ พิลาทิส ที่นักกายภาพใช้ฟื้นฟูผู้บาดเจ็บ

ก่อนเริ่ม ฝึก 2 อย่างนี้ให้เป็นก่อน

หัวใจของ พิลาทิส คือ การหายใจ และการคุมตำแหน่งเชิงกราน ถ้าข้ามสองข้อนี้ ท่าพิลาทิส ที่ทำจะกลายเป็นการใช้คอและต้นขาแทนหน้าท้อง ใช้เวลาฝึกไม่ถึง 5 นาที

1. หายใจให้ซี่โครงขยายออกด้านข้าง

พิลาทิส ไม่หายใจลงท้องแบบ โยคะ เพราะท้องที่ป่องออก แปลว่ากล้ามเนื้อหน้าท้องคลายตัว ให้ลมไปที่ซี่โครงด้านข้างและด้านหลังแทน เหมือนกางร่มออก

  1. นั่งหลังตรง เอามือทาบซี่โครงล่างทั้งสองข้าง
  2. หายใจเข้าทางจมูก นับ 3 ให้มือถูกดันออกด้านข้าง หน้าท้องไม่ป่อง
  3. หายใจออกทางปากช้า ๆ นับ 5 ซี่โครงหุบเข้า หน้าท้องแบนลง
  4. ทำ 10 รอบ ก่อนฝึกทุกครั้ง

ระหว่างทำท่า ให้หายใจออกตอนออกแรง เช่น ตอนม้วนตัวขึ้น และห้ามกลั้นหายใจ ถ้าไม่แน่ใจ ให้นับเลขออกเสียง ถ้ายังพูดได้ แปลว่าคุณไม่ได้กลั้นหายใจ

2. หาตำแหน่งเชิงกรานเป็นกลาง

นอนหงาย ชันเข่า วางสันมือที่กระดูกสะโพกด้านหน้า ปลายนิ้วที่กระดูกหัวหน่าว มือควรอยู่ในแนวราบ เหมือนวางแก้วน้ำบนท้อง แล้วน้ำไม่หก หลังส่วนล่างจะมีช่องว่างเล็ก ๆ พอสอดนิ้วได้ ไม่ใช่ทั้งฝ่ามือ นี่คือตำแหน่งเริ่มของ ท่าพิลาทิส แบบนอนเกือบทุกท่า

หลัก 6 ข้อ ใช้เช็กตัวเองระหว่างฝึก

หลักเช็กอย่างไร
จดจ่อ (Concentration)บอกได้ทันที ว่ากำลังตึงที่กล้ามเนื้อมัดไหน
ควบคุม (Control)หยุดกลางท่าได้ โดยตัวไม่ตกวูบ
เริ่มจากศูนย์กลาง (Centering)เกร็ง แกนกลางลำตัว เบา ๆ ก่อน แล้วแขนขาค่อยขยับ
ต่อเนื่อง (Flow)ขยับลื่น ไม่กระตุก
แม่นยำ (Precision)ฟอร์มเริ่มเสียเมื่อไหร่ หยุดเมื่อนั้น
หายใจ (Breathing)หายใจออกตอนออกแรง ไม่กลั้น
หลัก 6 ข้อของพิลาทิส ใช้เป็นเช็กลิสต์ระหว่างฝึก

เตรียมตัวก่อนฝึกครั้งแรก

  • ปู เสื่อพิลาทิส บนพื้นเรียบ ฝึกเท้าเปล่า หรือใส่ถุงเท้ากันลื่น
  • เว้นจากมื้อหนักอย่างน้อย 90 นาที และรอ 1 ชั่วโมง หลังตื่นนอน
  • ตั้งมือถือถ่ายด้านข้าง จะได้เห็นว่าหลังแอ่น หรือไหล่ยก
  • ตึงได้ แต่ถ้าปวดแปลบหรือร้าว ให้หยุดทันที

9 ท่าพิลาทิส เบื้องต้น ทำบนเสื่อที่บ้าน

ทั้ง 9 ท่าเป็น Mat Pilates ทำบน เสื่อพิลาทิส ผืนเดียว ทุกท่าเริ่มจากเกร็ง แกนกลางลำตัว เบา ๆ เรียงจากง่ายไปยาก ทำครบชุดใช้เวลาราว 20–25 นาที ทำช้า ๆ ทุกครั้ง ทำได้น้อยครั้ง แต่ถูกท่า ดีกว่าทำเยอะแต่เหวี่ยง

วิดีโอสาธิตคลาส Mat Pilates สำหรับมือใหม่ โดย Jessica Valant (ภาษาอังกฤษ ยาวราว 27 นาที) ท่าในวิดีโอ ไม่ได้ตรงกับ 9 ท่าในบทความทุกท่า ให้ใช้ดูจังหวะการหายใจ และการคุมลำตัว แล้วฝึกตามลำดับ 9 ท่าด้านล่าง

1. ยืดหลังส่วนบน (Upper Back Stretch)

ท่าพิลาทิสยืดหลังส่วนบน Upper Back Stretch
เครดิตภาพ: www.freepik.com

คุกเข่าบนเสื่อ วางมือข้างหน้า ทิ้งสะโพกลงหาส้นเท้า เหยียดแขนไปข้างหน้า จนตึงที่สะบัก ค้าง 20–30 วินาที ทำ 3 ครั้ง

ระวัง: เจ็บเข่า ให้วางหมอนใต้สะโพก

2. บิดลำตัวท่านั่ง (Spinal Twist)

ท่า Spinal Twist นั่งบิดลำตัวคลายหลัง
เครดิตภาพ: www.freepik.com

นั่งบนเสื่อ พับขาซ้ายราบกับพื้น ชันเข่าขวา แล้ววางเท้าขวาข้ามไปด้านนอกเข่าซ้าย มือขวายันพื้นด้านหลัง หายใจเข้ายืดตัวให้สูง หายใจออก แล้วบิดลำตัวไปทางขวา ค้าง 20–30 วินาที แล้วสลับข้าง ข้างละ 2 ครั้ง

ระวัง: บิดจากช่วงอก ไม่ใช่หมุนแค่คอ ถ้าหลังงอ ให้นั่งบนบล็อก

3. ยืดคอ (Neck Stretch)

ท่ายืดคอ Neck Stretch ก่อนฝึกพิลาทิส
เครดิตภาพ: www.freepik.com

นั่งหลังตรง มือขวาวางที่ศีรษะด้านซ้าย เอียงศีรษะไปทางขวา จนตึงที่คอ ค้าง 30 วินาที แล้วสลับข้าง ข้างละ 2 ครั้ง

ระวัง: วางมือเฉย ๆ ห้ามดึง

4. ยืดต้นขาด้านหลัง (Hamstring Stretch)

ท่า Hamstring Stretch นั่งยืดต้นขาด้านหลัง
เครดิตภาพ: www.freepik.com

นั่งเหยียดขาขวาไปข้างหน้า พับขาซ้าย ให้ฝ่าเท้าแตะต้นขาขวาด้านใน หลังตรง แล้วพับตัวจากสะโพก ไปหาปลายเท้าขวา มือจับหน้าแข้งหรือข้อเท้าตรงที่ถึง ค้าง 30 วินาที สลับข้าง ข้างละ 2 ครั้ง

ระวัง: อย่าโก่งหลังเพื่อเอื้อมให้ถึงเท้า ถ้าตึงมาก ให้งอเข่าเล็กน้อย หรือใช้ผ้าคล้องฝ่าเท้าช่วย

5. ม้วนหลังยกสะโพก (Pelvic Curl หรือ Curl Pilates)

ท่าพิลาทิส Pelvic Curl ม้วนหลังยกสะโพก
เครดิตภาพ: www.freepik.com

นอนหงาย ชันเข่า หายใจออก แล้วม้วนก้นกบขึ้นก่อน ยกหลังขึ้นทีละข้อ จนเป็นเส้นตรงจากไหล่ถึงเข่า หายใจเข้าค้างไว้ หายใจออก แล้วม้วนลงทีละข้อ 10 ครั้ง 2 เซ็ต

ระวัง: ตึงหลังล่าง แปลว่ายกสูงเกิน

6. The Hundred แบบมือใหม่

นอนหงาย ยกขางอเข่า 90 องศา ศีรษะวางพื้น ปั๊มแขนขึ้นลงเล็ก ๆ ข้างลำตัว หายใจเข้า 5 จังหวะ ออก 5 จังหวะ ทำ 10 รอบ คล่องแล้ว ค่อยยกศีรษะขึ้น

ระวัง: ปวดคอ ให้วางศีรษะไว้กับพื้นต่อไปก่อน

7. สลับดึงเข่า (Single Leg Stretch)

นอนหงาย ยกศีรษะและไหล่ขึ้นเล็กน้อย ดึงเข่าข้างหนึ่งเข้าหาอก อีกข้างเหยียดออก แล้วสลับขาช้า ๆ หายใจออกทุกครั้งที่สลับ ข้างละ 8 ครั้ง

ระวัง: หลังแอ่นลอย ให้เหยียดขาสูงขึ้น

8. บิดตัวแตะเข่า (Criss-Cross)

ท่าพิลาทิส Criss-Cross บริหารหน้าท้องด้านข้าง
เครดิตภาพ: www.freepik.com

นอนหงาย มือประสานท้ายทอย ยกขางอ 90 องศา ยกไหล่ขึ้น เหยียดขาข้างหนึ่ง พร้อมบิดไหล่ฝั่งตรงข้าม เข้าหาเข่าที่งอ สลับข้าง ข้างละ 8 ครั้ง

ระวัง: บิดจากซี่โครง ไม่ใช่เอาศอกพาไป ศอกกางไว้ตลอด

9. ยกลำตัวด้านข้าง (Side Bend)

ท่าพิลาทิส Side Bend ยกลำตัวด้านข้าง
เครดิตภาพ: www.freepik.com

นั่งตะแคง มือยันพื้นใต้ไหล่ ขาเหยียดวางเท้าซ้อนกัน หายใจออก แล้วดันสะโพกขึ้น จนลำตัวเป็นเส้นตรง ยกแขนบนขึ้นฟ้า ค้าง 2 วินาที แล้วลดลงช้า ๆ ข้างละ 5 ครั้ง มือใหม่ให้งอเข่าล่างแตะพื้นไว้ ช่วยรับน้ำหนัก

ระวัง: เจ็บข้อมือ ให้ค้ำด้วยศอกแทน

ความปลอดภัยรายท่า ใครควรเลี่ยง หรือปรับท่าไหน

พิลาทิส คือ การออกกำลังกายที่ปลอดภัยสำหรับคนส่วนใหญ่ แต่ ท่าพิลาทิส ที่งอลำตัวพร้อมยกศีรษะ หรืองอพร้อมบิด จะลงแรงที่กระดูกสันหลังมากที่สุด คนที่มีข้อจำกัดด้านล่าง ให้ปรับหรือข้ามท่านั้นไปก่อน

ท่าระดับควรเลี่ยง หรือปรับ ถ้า
1. ยืดหลังส่วนบนง่ายเจ็บเข่า ให้วางหมอนใต้สะโพก
2. Spinal Twistง่ายกระดูกพรุน หรือหมอนรองกระดูกช่วงที่ยังปวด ให้บิดแค่ครึ่งทาง หรือข้าม
3. ยืดคอง่ายมีอาการชาร้าวลงแขน ให้หยุด และพบแพทย์
4. Hamstring Stretchง่ายปวดร้าวลงขา ให้งอเข่า และไม่พับตัวลึก
5. Pelvic Curlง่ายทำได้เกือบทุกคน ถ้าตึงหลังล่าง ให้ยกต่ำลง
6. The Hundredปานกลางปวดคอ กระดูกพรุน หรือกล้ามเนื้อหน้าท้องแยก ให้วางศีรษะไว้กับพื้น
7. Single Leg Stretchปานกลางเหมือนท่า 6 และถ้าหลังแอ่น ให้เหยียดขาสูงขึ้น
8. Criss-Crossปานกลางถึงยากกระดูกพรุน หมอนรองกระดูก หรือกล้ามเนื้อหน้าท้องแยก ให้ข้าม เพราะงอพร้อมบิด
9. Side Bendปานกลางเจ็บข้อมือหรือไหล่ ให้ค้ำศอก และงอเข่าล่าง

ทำครบ 9 ท่าพิลาทิส ได้โดยไม่ปวดคอแล้ว ค่อยเพิ่มท่าแพลงก์ สัปดาห์ละ 2 ครั้ง

ตารางฝึก พิลาทิส ที่บ้าน 4 สัปดาห์ สำหรับมือใหม่

เพิ่มความยากทีละอย่าง สัปดาห์แรกอย่ารีบ เน้นการหายใจให้ถูก วันที่ไม่ได้ฝึก ให้เดิน 20 นาที หรือยืดเบา ๆ ถ้าท่านอนยังยากเกินไป Wall Pilates คือ ทางเริ่มที่ง่ายกว่า ให้ทำ 1 สัปดาห์ก่อน แล้วค่อยเริ่มตารางนี้ ตัวเลขในตารางคือ ลำดับ ท่าพิลาทิส ด้านบน

สัปดาห์วันทำอะไรเวลา
1จ. พ. ศ.หายใจ 10 รอบ, หาเชิงกรานเป็นกลาง, ท่า 1, 3, 520 นาที
2จ. พ. ศ.เพิ่มท่า 2, 4, 625 นาที
3จ. พ. ศ. ส.เพิ่มท่า 7, 9 พักระหว่างท่า 30 วินาที30 นาที
4จ. พ. ศ. ส.เพิ่มท่า 8 แล้วทำครบ 9 ท่าต่อเนื่อง 2 รอบ พักกลาง 90 วินาที35 นาที
ตารางฝึกพิลาทิสที่บ้าน 4 สัปดาห์สำหรับมือใหม่

หลังคลอด ให้งดท่า 6–8 จนกว่าแพทย์อนุญาต และตรวจแล้วว่า ไม่มีภาวะกล้ามเนื้อหน้าท้องแยก ระหว่างนี้ ให้ทำแค่การหายใจ กับท่า 5 แบบเบา ๆ

หลังสัปดาห์ที่ 4 ทำอะไรต่อ

ถ้าทำ ท่าพิลาทิส ท่าไหนได้ครบ โดยฟอร์มไม่เสีย 2 ครั้งติดกัน ท่านั้นง่ายไปแล้ว ให้เพิ่มความยากทีละอย่าง ครั้งละ 2 สัปดาห์ อย่าเพิ่มด้วยการทำจำนวนครั้งมากขึ้นอย่างเดียว

วิธีเพิ่มความยากตัวอย่าง
เหยียดแขนขาให้ไกลตัวขึ้นThe Hundred จากงอเข่า เป็นเหยียดขาเฉียง 45 องศา
ทำให้ช้าลงPelvic Curl ขึ้น 4 วินาที ลง 4 วินาที
ลดจุดที่แตะพื้นPelvic Curl แบบยกขาข้างหนึ่ง
เพิ่มแรงต้านใช้ยางยืด ห่วงพิลาทิส หรือย้ายไปฝึกบน Reformer

ฝึกแล้วไม่ก้าวหน้า ให้ดูก่อนว่าฝึกได้ครบตามแผนกี่ครั้ง ถ้าทำได้ไม่ถึง 70% ปัญหาไม่ได้อยู่ที่ท่าง่ายเกินไป แต่เป็นเพราะฝึกไม่สม่ำเสมอ ให้ลดเหลือสัปดาห์ละ 2 ครั้ง แล้วทำให้ครบทุกครั้ง อยากเพิ่มวันฝึกที่บ้าน ใช้บอดี้เวทแบบไม่ใช้อุปกรณ์ สลับวันได้

เล่น พิลาทิส ถูกท่าไหม ดูจาก 6 ข้อนี้

สัญญาณที่ชัดที่สุดว่าทำผิด คือวันรุ่งขึ้น เมื่อยคอหรือต้นขาด้านหน้า มากกว่าหน้าท้อง แปลว่าร่างกายใช้กล้ามเนื้ออื่น ทำงานแทน แกนกลางลำตัว

อาการสาเหตุแก้อย่างไร
ปวดคอใช้คอดึงศีรษะขึ้นวางศีรษะกับพื้น หรือมือประคองท้ายทอย นึกว่ามีลูกส้มอยู่ใต้คาง
ไหล่ยกชิดหูหน้าท้องไม่ทำงานกดสะบักลงก่อนเริ่ม ยกศีรษะแค่ครึ่งทาง
หลังส่วนล่างแอ่นลอยขาต่ำเกินกว่าที่ท้องคุมได้งอเข่ามากขึ้น หรือยกขาสูงขึ้น
เมื่อยต้นขาด้านหน้าใช้ต้นขายกขาแทนท้องลดช่วงการเคลื่อนไหวลงครึ่งหนึ่ง
หายใจไม่ทันทำเร็วเกินไป หรือกลั้นหายใจทำช้าลง นับออกเสียง
ก้นกบ หรือกระดูกสันหลังเจ็บตอนนอนเสื่อบางเกินใช้ เสื่อพิลาทิส หนาอย่างน้อย 6 มม. ถ้าทำท่ากลิ้งตัว ใช้ 10 มม. ขึ้นไป

รู้ได้อย่างไรว่าได้ผล

อย่าดูแค่ตาชั่ง วัด 3 อย่างนี้ทุก 4 สัปดาห์ ภายใน 8 สัปดาห์ ควรเห็นอย่างน้อยหนึ่งข้อดีขึ้น

  • ค้างท่าแพลงก์ได้นานขึ้นอย่างน้อย 20 วินาที โดยฟอร์มไม่เสีย
  • นั่งเหยียดขา แล้วก้มแตะได้ใกล้ปลายเท้าขึ้น อย่างน้อย 5 ซม.
  • คะแนน ปวดหลัง ที่ให้ตัวเองทุกวันอาทิตย์ (0–10) ลดลง 2–3 คะแนน

คนนั่งทำงานทั้งวัน ทำแค่วันละ 10 นาทีได้ไหม

ได้ และช่วยให้ไม่ตึงสะสมระหว่างวัน แบ่งทำ 3 ช่วง ทำในที่ทำงานได้ โดยไม่ต้องเปลี่ยนชุด

ช่วงทำอะไรเวลา
ก่อนเริ่มงานหายใจแบบซี่โครงขยาย 10 รอบ และยืดอกที่ขอบประตู 2 ครั้ง3 นาที
พักกลางวันยืดสะโพกด้านหน้า ข้างละ 40 วินาที และบิดลำตัวท่านั่ง ข้างละ 8 ครั้ง4 นาที
ก่อนเลิกงานยืดคอ ข้างละ 30 วินาที และบีบสะบักเข้าหากัน 12 ครั้ง3 นาที

10 นาทีนี้ ช่วยประคองอาการ แต่ถ้าจะแก้ที่ต้นเหตุ ควรฝึก พิลาทิส เต็มชุดเพิ่มอีกสัปดาห์ละ 2 ครั้ง ถ้า ปวดหลัง เรื้อรังมานาน อ่าน ท่าบริหารหลังป้องกันออฟฟิศซินโดรม และลองปรับความสูงโต๊ะกับจอร่วมด้วย

ฝึก พิลาทิส ที่บ้าน ต้องมีอะไรบ้าง

เริ่มต้นมีแค่ เสื่อพิลาทิส ดี ๆ ผืนเดียวก็พอ ส่วนอุปกรณ์พิลาทิสอื่น ค่อยซื้อเพิ่มตอนที่ท่าพื้นฐานเริ่มง่ายเกินไป และเครื่อง Reformer ค่อยพิจารณาเมื่อฝึกสม่ำเสมอแล้ว

เสื่อพิลาทิส ต่างจากเสื่อ โยคะ อย่างไร

เสื่อพิลาทิสเสื่อโยคะ
ความหนา8–15 มม.3–6 มม.
จุดเด่นรองกระดูกสันหลัง ตอนนอนและกลิ้งยึดเกาะดีในท่ายืน
ใช้แทนกันได้ไหมได้ แต่ท่ายืนจะทรงตัวยากขึ้นเสื่อ 6 มม. ใช้ฝึก 9 ท่าในบทความนี้ได้ แต่ท่ากลิ้งตัว ควรใช้เสื่อ 10 มม. ขึ้นไป หรือซ้อน 2 ผืน

เรื่องวัสดุ ถ้าใช้ที่บ้าน TPE เบา ยึดเกาะดี และไม่มีกลิ่น ตัวอย่างคือ เสื่อ TPE ส่วน NBR นุ่ม ราคาถูก แต่ยุบเร็ว ถ้าเลือก PVC ให้ดูว่าระบุว่า ไม่มีสารพทาเลต (phthalate-free) เช่น เสื่อ Eco PVC เปรียบเทียบแบบละเอียดได้ใน วิธีเลือกเสื่อโยคะและพิลาทิส

อุปกรณ์เสริม ซื้อเมื่อพร้อม

อุปกรณ์ช่วยอะไรซื้อเมื่อไหร่
บล็อกโยคะรองสะโพกหรือศีรษะ สำหรับคนตัวแข็งตั้งแต่เริ่ม ถ้านั่งหลังตรงลำบาก
ยางยืดแรงต้าน / ห่วงพิลาทิสเพิ่มแรงต้านเบา ๆหลัง 4 สัปดาห์
โฟมโรลเลอร์ฝึกทรงตัว และคลายกล้ามเนื้อหลังฝึกหลัง 4 สัปดาห์
Bosu ballพื้นไม่นิ่ง ทำให้ทรงตัวยากขึ้นหลัง 8 สัปดาห์
สเต็ปวางเท้าให้สูงขึ้น เพื่อเปลี่ยนมุมของท่าอยากให้ท่ายากขึ้น โดยยังไม่ซื้อเครื่อง
Bosu ball อุปกรณ์พิลาทิสเสริมสำหรับฝึกการทรงตัว
เครดิตภาพ: www.freepik.com

ดูอุปกรณ์สำหรับฝึก Mat Pilates ทั้งหมดได้ที่หมวด อุปกรณ์โยคะและพิลาทิส

ควรซื้อเครื่อง Reformer ไว้ที่บ้านไหม

คุ้ม ถ้าคุณฝึกบน เสื่อพิลาทิส จนพื้นฐานแน่นแล้ว และตั้งใจฝึกสม่ำเสมอเกินสัปดาห์ละ 2 ครั้ง เพราะเข้าคลาส Reformer สัปดาห์ละ 2 ครั้ง มีค่าใช้จ่ายราว 6,000–12,000 บาทต่อเดือน ก่อนซื้อเครื่อง ให้ดู 3 เรื่องนี้

  • พื้นที่: Reformer ยาวราว 2.3–2.5 เมตร และต้องเหลือที่เดินรอบ ถ้าห้องเล็ก ดูเครื่องพิลาทิสแบบพับได้
  • สปริงและราง: ปรับสปริงได้หลายระดับ รางเลื่อนลื่นและเงียบ ตัวอย่าง Reformer โครงไม้
  • อยากได้ท่าที่หลากหลายขึ้น: เลือก Reformer พร้อม Tower ถ้าใช้ฟื้นฟูร่วมกับนักกายภาพ ดู Cadillac

ถ้าวางเครื่องบนกระเบื้องหรือลามิเนต ควรปูแผ่นยางปูพื้นไว้ใต้เครื่อง เพื่อกันลื่น และกันพื้นเป็นรอย มีเครื่องแล้ว อยากได้โปรแกรมฝึก ลองดู 10 ท่า Reformer สำหรับขาและหน้าท้อง

ไม่แน่ใจว่าห้องคุณวางเครื่อง Reformer ได้ไหม หรือควรเริ่มจากเสื่อก่อน ส่งขนาดห้องกับเป้าหมายมา ทีมงานช่วยดูให้ฟรี

เรียนพิลาทิส กับครู หรือฝึกเองที่บ้านดี

พิลาทิส คือ ทักษะที่ฝึกเองที่บ้านได้ผล ถ้าคุณถ่ายวิดีโอตัวเองไว้ดูฟอร์ม สัปดาห์ละครั้ง แต่ควรไปเรียนกับครูที่ผ่านการอบรม ถ้าคุณ

  • ปวดหลัง หรือปวดคอทุกครั้งที่ฝึก แม้แก้ฟอร์มแล้ว
  • ฝึกครบ 8 สัปดาห์แล้ว แต่ไม่มีอะไรดีขึ้นเลย
  • มีประวัติหมอนรองกระดูก หรือเพิ่งผ่าตัด
แบบค่าใช้จ่ายโดยประมาณ (กรุงเทพฯ)
คลาสกลุ่ม Mat Pilates400–800 บาท/ครั้ง
คลาสกลุ่ม Reformer800–1,500 บาท/ครั้ง
คลาสส่วนตัว1,500–3,500 บาท/ครั้ง
ฝึกเองที่บ้านเสื่อหลักร้อยถึงพัน หรือเครื่องหลักหมื่น จ่ายครั้งเดียว

ราคาแต่ละสตูดิโอไม่เท่ากัน ทางที่หลายคนเลือก คือเรียนกับครู 3–5 ครั้ง เพื่อให้ได้ฟอร์มที่ถูก แล้วกลับมาฝึกเองที่บ้าน

สรุป

  • พิลาทิส คือ การฝึก แกนกลางลำตัว ด้วยท่าช้าที่ควบคุมได้ ช่วยเรื่อง ปวดหลัง ท่าทาง และการทรงตัว แต่ถ้าจะ ลดน้ำหนัก ไม่ควรใช้เป็นวิธีหลัก
  • ก่อนเริ่ม ให้ฝึก 2 อย่าง คือหายใจให้ซี่โครงขยายออกด้านข้าง และหาตำแหน่งเชิงกรานเป็นกลาง
  • เริ่มจาก Mat Pilates บน เสื่อพิลาทิส ผืนเดียว ใช้ 9 ท่าพิลาทิส และตาราง 4 สัปดาห์ในบทความนี้ ฝึกสัปดาห์ละ 2–3 ครั้ง ต่อเนื่อง 8 สัปดาห์ แล้วค่อยตัดสินว่าได้ผลหรือไม่

ฝึกครบ 4 สัปดาห์แล้วท่าเริ่มง่าย หรือนอนบนเสื่อแล้วเจ็บหลัง เสื่อหนาขึ้นกับยางยืดช่วยได้ทันที และถ้าฝึกเกินสัปดาห์ละ 2 ครั้ง เครื่อง Reformer ที่บ้าน คุ้มกว่าจ่ายคลาสในระยะยาว

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ พิลาทิส

พิลาทิส คือ กีฬาหรือการออกกำลังกายแบบไหน

พิลาทิส คือ การออกกำลังกาย แบบฝึกความแข็งแรงและการควบคุมร่างกาย เน้น แกนกลางลำตัว ท่าช้าและหายใจไปพร้อมการเคลื่อนไหว ไม่ใช่กีฬาแข่งขัน และไม่ใช่คาร์ดิโอ

Mat Pilates คืออะไร ต่างจาก Reformer อย่างไร

Mat Pilates คือ การฝึกบนเสื่อด้วยน้ำหนักตัว ทำที่บ้านได้ทันที ส่วน Reformer ใช้เครื่องที่มีสปริง ช่วยพยุงหรือเพิ่มแรงต้าน ปรับความยากได้ละเอียดกว่า แต่ต้องลงทุนและใช้พื้นที่มากกว่า

พิลาทิส กับ โยคะ อันไหนดีกว่า

ไม่มีอันไหนดีกว่า ขึ้นกับเป้าหมาย พิลาทิส เหมาะกับคนที่อยากให้ลำตัวมั่นคง และแก้ ปวดหลัง จากการนั่งนาน ส่วน โยคะ เหมาะกับคนที่อยากยืดหยุ่นและผ่อนคลายมากกว่า ฝึกทั้งสองอย่างสลับวันกันได้

ควรเล่นพิลาทิส สัปดาห์ละกี่ครั้ง

สัปดาห์ละ 2–3 ครั้ง ครั้งละ 30–45 นาที หรือประมาณ 8–12 ครั้งต่อเดือน

เล่นพิลาทิส ทุกวันได้ไหม

ชุดสั้น 10–15 นาที ที่เน้นการหายใจและการยืด ทำได้ทุกวัน แต่ชุดเต็มควรพักอย่างน้อย 1 วันระหว่างครั้ง

ฝึก พิลาทิส ที่บ้านคนเดียวได้ไหม

ได้ มีแค่ เสื่อพิลาทิส ผืนเดียว เริ่มจาก ท่าพิลาทิส พื้นฐาน หรือใช้ผนังช่วย และถ่ายวิดีโอตัวเองจากด้านข้าง เพื่อเช็กว่าหลังแอ่นหรือไหล่ยกหรือไม่

ปวดหลัง อยู่ เล่นพิลาทิสได้ไหม

ถ้าปวดตึงจากการนั่งนาน เล่นได้และมักดีขึ้น แต่ถ้าปวดร้าวลงขา ชา หรือปวดจนตื่นกลางดึก ให้พบแพทย์ก่อน

หลังคลอด เริ่มเล่นพิลาทิสได้เมื่อไหร่

หลังแพทย์ตรวจและอนุญาต ซึ่งมักเป็นหลัง 6 สัปดาห์ สำหรับคลอดธรรมชาติ และนานกว่านั้นสำหรับผ่าคลอด ให้เริ่มจากการหายใจ และท่าเบา ๆ ก่อน

ต้องซื้อเครื่อง Reformer ไหม

มือใหม่ไม่จำเป็น เสื่อพิลาทิส ผืนเดียวก็ฝึกได้ เครื่องจะคุ้ม เมื่อคุณฝึกสม่ำเสมอเกินสัปดาห์ละ 2 ครั้ง หรือต้องฟื้นฟูหลังบาดเจ็บ

เล่นพิลาทิส ต้องใส่รองเท้าไหม

ไม่ต้อง เท้าเปล่าช่วยให้ทรงตัวได้ดีกว่า ถ้าพื้นลื่นหรือเย็น ให้ใส่ถุงเท้ากันลื่น

แหล่งอ้างอิง

กลับไปที่สารบัญ


บทความนี้เขียนโดย...


โค้ชปูแน่น

โค้ชปูแน่น (ปู จักรินทร์ บุญลาภ)


เป็น CEO และที่ปรึกษาด้านการพัฒนาทีมเทรนเนอร์ในฟิตเนสของตัวเองที่ Real Gym ซาฟารีเวิลด์ รวมถึงแบรนด์อาหารเสริม และที่ปรึกษาด้าน Training Quality ให้กับทีมเทรนเนอร์ของ Sport club และฟิตเนสชั้นนำ

โปรไฟล์โค้ชปูแน่น

บทความทั้งหมด



ติดต่อเรา ร้านขายเครื่องออกกำลังกาย Homefittools